Prof. Ryszard Tadeusiewicz 48. Doktorem Honoris Causa Politechniki Krakowskiej

Prof. Ryszard Tadeusiewicz jest wybitnym specjalistą w dziedzinach biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, automatyki i robotyki oraz informatyki, uznanym ekspertem w zakresie systemów wizyjnych robotów przemysłowych, systemów sensorycznych, sieci neuronowych, modelowania cybernetycznego systemów biologicznych, rozpoznawania mowy oraz analizy i interpretacji obrazów. Senat Politechniki Krakowskiej uhonorował prof. Ryszarda Tadeusiewicza tytułem doktora honoris causa podczas uroczystego, nadzwyczajnego posiedzenia w auli Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego. W wydarzeniu wzięli licznie udział przedstawiciele AGH na czele z obecnym rektorem tej uczelni prof. Jerzym Lisem, a także przedstawiciele innych szkół wyższych, PAN i PAU, przemysłu, organizacji i stowarzyszeń branżowych i technicznych.

 

Decyzję o nadaniu godności doktora honoris causa prof. Ryszardowi Tadeusiewiczowi, Senat PK podjął uchwałą z 26 listopada 2025 r. – 27 lutego 2026 r. Senat Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki nadał 48. w swojej 80-letniej historii tytuł doktora honoris causa. Godnościątą uhonorował prof. Ryszarda Tadeusiewicza – wybitny autorytet w środowisku naukowym, prekursora nowych kierunków badawczych w Polsce. Godna podziwu jest multidyscyplinarna działalność badawcza prof. Ryszarda Tadeusiewicza, a także aktywności popularyzatorskie oraz ogromny wkład w kształcenie nowych kadr naukowych – mówi rektor Politechniki Krakowskiej prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata. – Prof. Ryszard Tadeusiewicz od kilkudziesięciu lat wieloaspektowo i owocnie współpracuje z Politechniką Krakowską. Aktywnie wspierał naszą uczelnię w rozwoju kilku naukowych pokoleń pracowników, a także w inicjowaniu i rozwijaniu kierunków badawczych oraz kierunków kształcenia. Prof. Tadeusiewicz, jako wieloletni rektor Akademii Górniczo-Hutniczej, przyczynił się również do wzmocnienia dobrych relacji i współpracy pomiędzy naszymi uczelniami, jednocząc środowisko akademickie.

 

Laudację na temat osiągnięć laureata wygłosił prof. dr hab. inż. Błażej Skoczeń z Wydziału Mechanicznego Politechniki Krakowskiej, promotor wniosku o nadanie prof. Ryszardowi Tadeusiewiczowi tytułu doktora honoris causa PK. – Prof. Ryszard Tadeusiewicz to postać, która w pełni ucieleśnia wzorzec uczonego łączącego twórczą odwagę badawczą z odpowiedzialnością za kierunki naukowo-technologicznego rozwoju współczesnego świata. Jest jednym z filarów nauk inżynieryjno-technicznych w Polsce i na świecie – podkreślał w swoim wystąpieniu prof. Skoczeń. – Wszechstronność jego osiągnięć, obejmujących biocybernetykę, automatykę i robotykę oraz informatykę, ukazuje, jak twórcza myśl naukowa potrafi przekraczać granice dyscyplin, nadając nowy sens i kierunek rozwojowi współczesnych technologii.

 

Stałym elementem uroczystości nadania tytułu doktora honoris causa jest wykład okolicznościowy, który wygłasza osoba uhonorowana tą godnością. Wystąpienie prof. Ryszarda Tadeusiewicza pt. „Jak medycyna połączyła się z techniką i co z tego wynikło” pozwoliło przyjrzeć się rozwojowi medycyny na przestrzeni wieków i wskazać przykłady najważniejszych osiągnięć ludzkości w kontekście zastosowania narzędzi technicznych do udzielania pomocy pacjentom. Niezwykle ciekawe wystąpienie prof. Ryszard Tadeusiewicz podsumowywał: – Dawniej usługi medyczne były dostępne nielicznym, ale za to jednym pacjentem mogło się zajmować nawet kilku lekarzy. Dzisiaj na jednego lekarza przypada nawet kilkudziesięciu pacjentów. A będzie gorzej, bo ludność świata się starzeje... Tylko dobre nasycenie placówek medycznych nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi, znacząco odciążającymi lekarzy od ilości pracy związanej z obsługą każdego pacjenta, może zmienić ten niekorzystny trend. Rozwijajmy więc inżynierię biomedyczną!

 

Tradycyjnie już, nowy doktor honoris causa Politechniki Krakowskiej dokonał odsłonięcia swojego nazwiska na tablicy pamiątkowej w głównym budynku uczelni przy ul. Warszawskiej 24.

Podczas uroczystości w Collegium Novum, prof. Ryszardowi Tadeusiewiczowi towarzyszyła jego małżonka, Małgorzata Tadeusiewicz, a także córka Joanna Szaleniec, zięć i wnuczka. W Collegium Novum nie mogło zabraknąć silnej reprezentacji Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica. W uroczystości udział wziął prof. dr hab. inż. Jerzy Lis, rektor AGH oraz prorektorzy obecnej kadencji: prorektor ds. nauki prof. dr hab. inż. Marek Gorgoń, prorektor ds. współpracy prof. dr hab. inż. Rafał Wiśniowski, prorektor ds. kształcenia prof. dr hab. inż. Krzysztof Mendrok, prorektor ds. studenckich prof. dr hab. inż. Rafał Dańko oraz prof. dr hab. inż. Tadeusz Słomka – rektor Akademii w latach 2012-2020, a także dziekani wydziałów i pracownicy Akademii Górniczo-Hutniczej. W auli Collegium Novum obecni byli też m.in.: dr hab. Wojciech Bąk, prof. UKEN, p.o. rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, prof. dr hab. Wojciech Macyk, prorektor ds. nauki Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr hab. inż. Andrzej Sechman, prorektor ds. współpracy Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, prof. dr hab. Jan Ostrowski, prezes Polskiej Akademii Umiejętności, prof. dr hab. Barbara Bilińska, wiceprezes Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, Ewa Mańkiewicz-Cudny, prezes Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej oraz recenzenci postępowania o nadanie tytułu doktora honoris causa – prof. dr hab. inż. Bożena Kostek z Politechniki Gdańskiej i prof. dr hab. inż. Paweł Strumiłło z Politechniki Łódzkiej.

 

 

AGH na całe życie

 

Prof. Ryszard Tadeusiewicz urodził się 5 maja 1947 r. w Środzie Śląskiej. W 1971 r. ukończył z wyróżnieniem studia na Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. Pracę doktorską pt. „Wybrane zagadnienia rozpoznawania obrazów dźwiękowych” obronił w 1975 r. Dodatkowo, studiował na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie, na którym potem okresowo pracował jako profesor i kierownik Zakładu Biocybernetyki oraz Zakładu Biostatystyki i Informatyki Medycznej. Prof. Ryszard Tadeusiewicz przeszedł także gruntowne studia w zakresie metod matematycznych i informatycznych w ekonomii, uzyskując w efekcie pełne prawa profesora Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Ryszard Tadeusiewicz stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie automatyki uzyskał w roku 1980 na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. „Głosowa łączność człowieka z maszyną cyfrową”. Tytuł profesora nauk technicznych otrzymał w 1986 r., w wieku 39 lat.

 

Uczony całe swoje życie zawodowe związał z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie, gdzie podjął pracę zaraz po studiach, w 1971 r. Od początku działalności akademickiej pełnił liczne i odpowiedzialne funkcje. W ciągu 2 lat po ukończeniu studiów posiadał już w swoim dorobku 10 publikacji naukowych, które zostały bardzo pozytywnie odebrane przez środowisko naukowe. W 1973 r. – w wyniku oceny tych publikacji – dostał imienne zaproszenie do Sekcji Przetwarzania Sygnałów Komitetu Informatyki PAN. W 1974 r. naukowiec został mianowany na p.o. kierownika nowoutworzonej na AGH Samodzielnej Pracowni Biocybernetyki. Kierownikiem tej jednostki został po obronieniu rozprawy doktorskiej w 1975 r. W 1980 r. Ryszard Tadeusiewicz został mianowany na stanowisko zastępcy dyrektora Instytutu Automatyki, Inżynierii Systemów i Telekomunikacji. Równocześnie Samodzielna Pracownia Biocybernetyki została przekształcona w Zakład. Rok później ogólnopolska społeczność naukowa ponownie doceniła osiągnięcia naukowe badacza i wskazała go jako członka Komitetu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej PAN. Powołanie to było ponawiane w każdej kolejnej kadencji aż do obecnej włącznie. W 1981 r. Ryszard Tadeusiewicz został jednym z założycieli Polskiego Towarzystwa Informatycznego.

 

W 1996 r. prof. Ryszard Tadeusiewicz objął funkcję prorektora ds. nauki AGH, a w 1998 r. – rektora tej uczelni (do 2005 r.). W tym czasie prof. Ryszard Tadeusiewicz został wybrany na członka prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP) i przewodniczącego Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych (KRPUT). W 1998 r. został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności – w 2003 r. założył w ramach PAU Komisję Nauk Technicznych. W 2002 r. został wybrany na członka korespondenta Polskiej Akademii Nauk, w 2007 r. na członka prezydium PAN, a w roku 2013 został członkiem rzeczywistym PAN. W latach 2010-2015 pełnił funkcję prezesa Krakowskiego Oddziału PAN.

 

 

Człowiek nauki i prekursor
 

Prof. Ryszard Tadeusiewicz swoją multidyscyplinarną działalnością badawczą i popularyzatorską zyskał uznanie w kraju oraz za granicą. Jest wybitnym uczonym w dziedzinach biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, automatyki i robotyki oraz informatyki. Uznany specjalista w zakresie systemów wizyjnych robotów przemysłowych i systemów sensorycznych. Prekursor nowych kierunków badawczych w Polsce, m.in. w zakresie cybernetycznego modelowania systemów biologicznych, komputerowej analizy obrazów i sygnałów, rozpoznawania mowy, a także sztucznych sieci neuronowych i automatycznej interpretacji obrazów medycznych.

 

Prof. Ryszard Tadeusiewicz napisał i opublikował ponad 1400 prac naukowych, wydanych w renomowanych periodykach naukowych w kraju i za granicą oraz prezentowanych na ponad 300 konferencjach naukowych, krajowych i międzynarodowych. Uczony jest także autorem 128 monografii naukowych i innych książek, m.in. cenionych podręczników, a także 12 książek popularnonaukowych. Badacz aktywnie uczestniczył w rozwoju sztucznych sieci neuronowych i zapoczątkował w Polsce badania łączące analizę przesłanek technicznych, społecznych, psychologicznych i ekonomicznych w kontekście rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. W jednej ze swoich autorskich prac podkreśla, że technologie informacyjne stanowią kluczowy czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego zarówno poszczególnych krajów, jak i całego świata. W 2009 r., w innej pracy, prof. Tadeusiewicz wskazywał, że sieci neuronowe są wciąż rzadko wykorzystywane w zastosowaniach medycznych, po czym przedstawił cztery główne obszary ich potencjalnego zastosowania: adaptacyjne filtrowanie sygnałów, wspomaganie diagnostyki medycznej, wsparcie terapii oraz prognozowanie przyszłego stanu pacjenta. W publikacji z 2010 r. pt. „Wykorzystanie sieci neuronowych do uproszczonego odkrywania niektórych zjawisk psychologicznych”, badacz analizował proces samokształcenia sieci neuronowej jako model procesów poznawczych zachodzących w ludzkim umyśle, wskazując na zjawiska interesujące z psychologicznego punktu widzenia. W przeglądowej pracy z 2015 r. „Neural networks as a tool for modeling of biological systems” podkreślał, że sieci neuronowe mogą być wykorzystywane do modelowania zachowań licznych systemów i struktur biologicznych. Modele te okazują się niezwykle przydatne w analizie funkcjonowania takich systemów, w tym w prognozowaniu wyników różnych terapii modelowanych chorób.

 

Prof. Ryszard Tadeusiewicz wniósł ogromny wkład w kształcenie nowych kadr naukowych. Jako wybitny autorytet w środowisku naukowym wypromował 76 doktorów, recenzował 361 rozpraw doktorskich, pełnił rolę recenzenta w 181 przewodach habilitacyjnych oraz opiniował 168 wniosków o tytuł profesora.

 

W swojej wieloaspektowej działalności, prof. Ryszard Tadeusiewicz podejmuje chętnie aktywności mające na celu popularyzację wiedzy, m.in. publikując liczne popularnonaukowe felietony w prasie i Internecie, a także prezentując audycje w kilku rozgłośniach radiowych, w których w przystępny sposób wyjaśniania zagadnienia ze świata nauki i techniki.

 

 

Współpraca z Politechniką Krakowską

 

Prof. Ryszard Tadeusiewicz wielokrotnie wygłaszał gościnne wykłady i prowadził na Politechnice Krakowskiej seminaria, które zawsze spotykały się z ogromnym uznaniem kadry akademickiej i studentów. Wspierał również wszelkie inicjatywy mające na celu rozwój współpracy pomiędzy Politechniką Krakowską i Akademią Górniczo-Hutniczą. Profesor z pełnym zaangażowaniem wspierał misję PK w zakresie kształtowania, inspirowania i promowania młodych naukowców. Przykładów kooperacji z Politechniką jest wiele i w różnych obszarach. Podczas ubiegłorocznego XXXIV Forum Ekonomicznego w Karpaczu odbyła się rozmowa rektora PK prof. Andrzeja Szaraty z prof. Ryszardem Tadeusiewiczem na temat sztucznej inteligencji. Punktem wyjścia w dyskusji dwóch rektorów, stało się pytanie, czy sztuczna inteligencja zaczęła się od oszustwa? Pasjonująca rozmowa dotyczyła początków sztucznej inteligencji, jej rozwoju i wpływu na gospodarkę, naukę oraz codzienne życie.

 

 

Doceniony dorobek
 

O wybitnej działalności prof. Ryszarda Tadeusiewicza świadczą liczne godności honorowe przyznane uczonemu przez 16 uczelni z kraju i zagranicy. Poza Politechniką Krakowską, tytułem doktora honoris causa docenili prof. Tadeusiewicza także: Uniwersytet Techniczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy (2020 r.), Uniwersytet Rolniczy w Krakowie (2015 r.), Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie (2008 r.), Politechnika Lubelska (2008 r.), Akademia Pedagogiczna w Krakowie – obecnie UKEN (2008 r.), Politechnika Śląska (2005 r.), Uniwersytet Zielonogórski (2005 r.), Politechnika Łódzka (2005 r.), Uniwersytet Techniczny w Koszycach (2005 r.), Politechnika Wrocławska (2002 r.), Politechnika Częstochowska (2002 r.), Ansted University (2001 r.). Prof. Ryszard Tadeusiewicz jest też honorowym profesorem: Akademii Górniczo-Hutniczej (2024 r.), Iwano-Frankiwskiego Uniwersytetu Nafty i Gazu (2003 r.) i Narodowego Uniwersytetu Górniczego Ukrainy (2002 r.). Za swoją aktywną i wieloaspektową działalność w różnych obszarach prof. Ryszard Tadeusiewicz otrzymał wiele nagród i wyróżnień. Do najważniejszych z nich należą: Srebrny Krzyż Zasługi (1982 r.), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1993 r.), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1999 r.), Krzyż Komandorski OOP (2004 r.) oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą OOP (2019 r.).

 

 

« powrót