Podwójny sukces w łamaniu barier! Nagrody za pojazd dla osób z niepełnosprawnościami i innowacyjne implanty 3D

Bartłomiej Romowicz i Adrian Starowicz zdobyli nagrodę główną w kategorii „Innowacyjne technologie" innowacyjne projekty badawcze”. Wyróżnienie w kategorii "Innowacyjne projekty badawcze” otrzymał również zespół wynalazców z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej za nowatorskie materiały ceramiczne dla ortopedii. W konkursie „Kraków bez barier” nagradzane są osoby, instytucje i zespoły, które wdrażają innowacje, rozwiązania architektoniczne i technologiczne oraz projekty społeczne ułatwiające życie osobom z niepełnosprawnościami. 

 

Sukces "Lizarda" i rozwiązań politechnicznych chemików, wśród których są studenci i doktoranci PK, to wielka radość dla uczelni.  – To potwierdzenie ogromnego potencjału jaki tkwi w studentach i młodych naukowcach Politechniki Krakowskiej. Chcemy go wyzwalać i pomagać studentom w rozwoju naukowym, dlatego wspieramy finansowo i organizacyjnie ich inicjatywy. I będzie to nadal strategicznym celem dla Politechniki, bo widzimy jak spektakularne efekty przynosi wspieranie aktywności projektowej i naukowej studentów i doktorantów przez uczelnię – czy to w ramach FutureLab-a PK czy ruchu kół naukowych – mówi prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej, który towarzyszył nagrodzonym podczas gali wręczenia nagród w Pałacu Krzysztofory.

 

Lizard  - krok do samodzielności osób z niepełnosprawnościami

Elektryczny czterokołowiec został stworzony z myślą o osobach poruszających się na wózkach inwalidzkich. Wyróżnia się konstrukcją umożliwiającą bezpośredni wjazd własnym wózkiem bez konieczności przesiadania się – wózek umieszczany jest w pojeździe za pomocą pneumatycznej platformy, która obniża się niemal do poziomu gruntu. Po unieruchomieniu wózka rozpoczyna się automatyczne podnoszenie platformy do poziomu jazdy. Sterowanie pojazdem jest  w pełni manualne, intuicyjnie. Konstrukcja osiąga prędkość do 45 km/h i ma zasięg ok. 100 km w warunkach miejskich. Osoba z niepełnosprawnością może prowadzić pojazd całkowicie samodzielnie. Pomagają w tym oryginalne cechy „Lizarda” – kompaktowe wymiary i wysoka adaptacyjność do przestrzeni miejskiej.

 

Studenccy konstruktorzy ze wsparciem FutureLab

Autorami koncepcji pojazdu są Bartłomiej Romowicz (na zdjęciu z lewej) – obecnie doktorant i pracownik Politechniki Krakowskiej oraz Adrian Starowicz, absolwent Wydziału Mechanicznego PK. Projekt wystartował w 2022 r. (kiedy byli jeszcze studentami) – jako jeden ze zwycięskich pomysłów studenckich w konkursie FutureLab PK, jednostki Politechniki wspierającej studenckie innowacje technologiczne.

 

O początkach pracy nad rozwiązaniem opowiada Bartłomiej Romowicz: – Od zawsze marzyliśmy o stworzeniu własnego pojazdu. Pierwsze, nieśmiałe próby podjęliśmy jeszcze w technikum, ale dopiero na Politechnice Krakowskiej wróciliśmy do tego pomysłu z konkretnym celem – zaprojektować coś, co naprawdę ułatwi codzienne życie osobom z ograniczoną mobilnością. Dzięki konkursowi na projekty studenckie FutureLab PK mogliśmy wreszcie przejść od koncepcji do realnych działań, zaczęliśmy budować nasz pierwszy prototyp.

 

 Prace podczas projektu studenckiego młodzi twórcy rozwijali  pod opieką dr inż. Krzysztofa Weigel‑Millerta oraz prof. dr hab. inż. Witolda Grzegożka z Wydziału Mechanicznego PK. 

 

Nagroda dla zespołu konstruktorów czterokołowca to duma dla FutureLab – jednostki, która od początku wspierała twórców w realizacji projektu, a obecnie zajmuje się dalszą akceleracją rozwiązania. - FutureLab powstał właśnie z myślą o wspieraniu takich projektów: realnie rozwiązujących współczesne problemy i podchodzących do zagadnień naukowych w innowacyjny sposób, ale także z myślą o takich ambitnych młodych naukowcach jak Adrian i Bartek. Włożyli ogromną pracę i całe swoje serce w ten projekt, teraz go udoskonalają, rozwijając też swój inżynierski warsztat. Ten przykład pokazuje, że wspieranie najzdolniejszych studentów przynosi wymierne efekty – mówi Monika Firlej, dyrektor FutureLab PK.  

 

Obecnie projekt pojazdu  dla osób z niepełnosprawnościami przeszedł do kolejnej fazy prototypowania i testów. W połowie września 2025 r. zorganizowano inkluzywne warsztaty na Kampusie Czyżyny Politechniki Krakowskiej, podczas których użytkownicy z niepełnosprawnością ruchową mogli przetestować zaawansowany już prototyp rozwiązania i przekazać swoje opinie konstruktorom. Pozwolą one  dopracować interfejsy sterowania, ergonomię wnętrza, mocowanie wózka i inne funkcje użytkowe, które będą rozwijane w dalszym etapie. Jeśli projekt osiągnie pełną sprawność i zostanie wdrożony do produkcji, może stać się pierwszym w Polsce środkiem transportu projektowanym od podstaw dla osób z niepełnosprawnościami.

 

Innowacyjne ceramiczne endoprotezy prosto z drukarek 3D

 

Wyróżnienie w kategorii "Innowacyjne projekty badawcze" w tegorocznym konkursie „Kraków bez barier” otrzymał też inny realizowany na Politechnice Krakowskiej projekt pt. „Innowacyjne porowate materiały ceramiczne drukowane w technice DLP z zastosowaniem wysokosprawnych inicjatorów fotochemicznych dedykowane do integracji z tkanką kostną”.

 

Projekt, wychodzący naprzeciw spersonalizowanym potrzebom pacjentów ortopedycznych, realizowany jest pod kierownictwem dr inż. Klaudii Trembeckiej-Wójcigi (z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK oraz Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Polskiej Akademii Nauk, na zdjęciu z lewej) w interdyscyplinarnym zespole złożonym z naukowców kilku jednostek naukowych, w tym głównie z Laboratorium Fotochemii i Spektroskopii Optycznej WIiTCH PK z grupy badawczej dr hab. inż. Joanny Ortyl, prof. PK (na zdjęciu z prawej). W skład zespołu wchodzą w szczególności pracownicy, doktoranci i studenci Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki: mgr inż. Magdalena Jankowska, mgr inż. Weronika Wałczyk, dr inż. Andrzej Świeży, mgr inż. Małgorzata Noworyta, inż. Barbara Sajdak, inż. Aleksandra Barczyk oraz jako konsultant- mentor prof. PK Joanna Ortyl. W skład zespołu wchodzą również dr inż. Anna Jarzębska i dr inż. Łukasz Maj, pracownicy Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN w Krakowie.

 

Jak mówi dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga, rozwój zastosowań druku 3D w medycynie zrewolucjonizował konwencjonalne techniki fabrykacji implantów ortopedycznych i przyczynił się do zwiększenia udziału spersonalizowanych rozwiązań, dopasowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta. Potrzeby w tym zakresie rosną. Tylko w Polsce co roku wykonuje się ok. 60 tys. zabiegów endoprotezoplastyki stawu biodrowego, a ta liczba z roku na rok się zwiększa. Rośnie też zapotrzebowanie na implanty o wysokich właściwościach użytkowych. Do najnowszych rozwiązań należą ceramiczne endoprotezy stawu biodrowego, które cechuje wysoka biotolerancja, duża odporność na ścieranie, odporność na korozję i porowatość. Protezy ceramiczne są bardziej wytrzymałe i posiadają dużo większą żywotność w porównaniu do ich metalowych odpowiedników. Jednak proces ich wytwarzania jest skomplikowany, co podraża koszty produkcji i ogranicza ich dostępność.

 

– Mamy nadzieję, że nasze prace doprowadzą do zwiększenia dostępności usług endoprotezoplastyki, obniżenia cen implantów ceramicznych, a więc przyczynią się do polepszenia jakości życia pacjentów – wyjaśnia dr inż. Klaudia Trembecka-Wójciga. – Naszą odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku na spersonalizowane implanty ceramiczne o obniżonych kosztach fabrykacji jest zastosowanie technik addytywnych. Druk 3D – oprócz skrócenia czasu fabrykacji i redukcji kosztów – zapewni również dopasowanie konstruktów pod indywidualne potrzeby pacjenta.

 

Opracowana w ramach projektu fotoutwardzalna żywica ceramiczna pozwoli na druk materiałów ceramicznych techniką DLP (Digital Light Processing), która warunkuje największą precyzję druku, wierne odwzorowanie kształtów i wysoką jakość wydruków. W efekcie prace krakowskich naukowców moga przyczyni się do ograniczenienia stosowania konwencjonalnych metod formowania elementów ceramicznych, które mają znaczne ograniczenia. Projekt innowatorskich materiałów ceramicznych jest realizowany dzięki finansowaniu z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach XIII edycji programu „Lider” (nr 13/0081/2011). W jego ramach rozwijanych jest kilka produktów, przewidzianych do aplikacji, a związanych z drukiem 3D materiałów ceramicznych..

 

Kraków nagradza za przełamywanie barier

 

Konkurs „Kraków bez barier” promuje osoby, instytucje i firmy, które podejmują działania mające na celu ułatwianie funkcjonowania osobom z niepełnosprawnościami w mieście. Nagradzane są w nim osoby, firmy, organizacje i zespoły badawcze, które swoimi innowacyjnymi działaniami promują Kraków i sprawiają, że życie osób z niepełnosprawnościami staje się bardziej komfortowe. Nagrody i wyróżnienia przyznawane są w kilku kategoriach (budownictwo dostępne, w obszarze: obiekty użyteczności publicznej, przestrzeń publiczna, obiekty zabytkowe, przestrzenie zabytkowe; Innowacyjne technologie i innowacyjne projekty badawcze; Projekty i wydarzenia społeczne promujące Kraków jako miasto przyjazne osobom  z niepełnosprawnościami; Osobowość roku; Najlepsza firma wspierająca Krakowską Kartę Rodziny z Niepełnosprawnym Dzieckiem).

« powrót