Duży sukces naukowców PK w konkursie Proof of Concept – aż 4 projekty z potencjałem rynkowym zdobyły finansowanie!

Fundacja na rzecz Nauki Polskiej po raz pierwszy prowadziła nabór wniosków na działania w ramach konkursu „Proof of Concept” (PoC), finansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Rozdzieliła środki w łącznej wysokości prawie 19 mln zł na 28 projektów, które będą realizowane w 20 jednostkach naukowych, najwięcej – aż 4 – na Politechnice Krakowskiej oraz w Instytucie Chemii Fizycznej PAN (3). To tym większy sukces badaczy krakowskiej politechniki, że do pierwszego naboru wniosków zgłoszono 236 projektów, a finansowanie przyznano tylko niespełna 12 proc. z nich. Działanie Proof of Concept umożliwia zdobycie dotacji na realizację prac B+R dla weryfikacji postawionej hipotezy badawczej i oceny potencjału wdrożeniowego wyników badań. Efektem pprojektów, sfinansowanych z programu PoC, powinien być postęp na ścieżce prowadzącej do komercjalizacji projektu.

 

 

Rak jelita grubego – na celowniku obiecującej cząsteczki z PK

 

Dr inż. Damian Kułaga (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) na ocenę potencjału wdrożeniowego projektu pt. "Pierwsza first-in-class innowacyjna cząsteczka DK-AT390HCl typu 'small-molecule' wykazująca działanie przeciwnowotworowe w modelu zwierzęcym raka jelita grubego" dostanie środki w wys. 591 752,91 zł. – Celem projektu  jest dalsza ocena właściwości biologicznych odkrytego przez nas związku o potencjalne antynowotworowym, poznanie skuteczności jego działania w modelu zwierzęcym, zbadanie farmakokinetyki, toksyczności oraz potwierdzenie mechanizmu działania. Działania te stanowić będą solidną podstawę do opracowania skutecznego, celowanego leku przeciwnowotworowego z możliwością jego skomercjalizowania – mówi naukowiec PK.

 

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej diagnozowanych typów nowotworów, najczęściej niestety w terminalnej fazie. Wiadomo, że cytostatyki używane w jego leczeniu podczas chemioterapii są związkami niszczącymi zarówno komórki nowotworowe, jak i zdrowe, powodując wiele skutków ubocznych.  

 

Prace badawcze dr inż. Damiana Kułagi pozwoliły mu dojść do obiecującej hipotezy, którą chce zweryfikować właśnie w ramach programu Proof of Concept.  Na czym polega? – Obecnie poszukuje się leków działających w sposób bezpieczniejszy, bardziej celowany (tzw. targeted-drugs). W kontekście leczenia nowotworu raka jelita grubego aktualnie opracowano kilka celowanych leków będących przeciwciałami monoklonalnymi, ale w przypadku cząsteczek typu small-molecules jedynie regorafenib znajduje zastosowanie.  Testowano wiele strategii leczenia CRC w oparciu np. o EGFR, Akt, PI3K czy mTOR, jednak żadna z cząsteczek nie doszła do II/III fazy badań klinicznych. Obiecującym celem molekularnym wydaje się być pewien czynnik transkrypcyjny, którego nadekspresja związana jest z rozrostem guza, naciekaniem na struktury sąsiednie czy też przerzutowaniem lub lekoodpornością. Co ciekawe zwiększona ekspresja często wykrywana jest tylko w komórkach nowotworowych. Wyniki naszych badań podstawowych wskazały, że oryginalna cząsteczka K-AT390HCl cechuje się bardzo wysoką cytotoksycznością w stosunku do linii komórkowych raka jelita grubego SW480 oraz SW620. Pozostaje jednocześnie obojętna dla zdrowych komórek linii CCD841. Podobne wyniki uzyskaliśmy w teście tworzenia kolonii, z kolei w teście leczenia ran badany przez nas związek w znaczny sposób hamował migrację komórek nowotworowych. Wstępnie przyjęliśmy hipotezę, że możliwy mechanizm działania przeciwnowotworowego osiągnięty może być za pomocą blokowania wspomnianego czynnika transkrypcyjnego – wyjaśnia naukowiec. I ją właśnie będzie sprawdzał w projekcie.

 

 

Ligandy orężem do walki z glejakiem?

 

Dr inż. Przemysław Zaręba (Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej) na projekt pt. "Nowe ligandy receptora 5-HT6 jako innowacyjna terapia w leczeniu glejaków" otrzyma finansowanie w wys. 698 880 zł. – Celem projektu jest zwiększenie potencjału komercjalizacyjnego badań podstawowych, realizowanych na Politechnice Krakowskiej w grancie NCN Preludium „Nowe ligandy receptora 5-HT6 z grupy sulfonamidowych pochodnych cyklicznych aryloguanidyn w leczeniu glejaków wielopostaciowych” - mówi dr inż. Przemysław Zaręba. - W ramach działań objętych wsparciem z programu Proof of Concept mamy zaplanowaną szczegółową ocenę potencjału przeciwnowotworowego ligandów receptorów serotoninowych, na wybranych liniach glejaka in vitro. Głównym celem projektu ma być potwierdzenie antyneoplastycznej aktywności opracowanych związków, stosując między innymi model badawczy 3D, który zgodnie z literaturą przedmiotu uznawany jest za zbliżony do mikrośrodowiska komórek nowotworowych in vivo. Zaplanowaliśmy pozyskanie materiału badawczego od pacjentów ze zdiagnozowanym GB w ramach współpracy z Uniwersytetem Medycznym w Łodzi oraz wykonanie testów in vitro z wykorzystaniem pozyskanych linii – zapowiada badacz PK.

 

 

Czy konstrukcje budowlane ryzykownie wpływają na zjawiska atmosferyczne, w tym smog?

 

Dr inż. Maciej Pilch (Wydział Inżynierii Lądowej) otrzyma wsparcie w wysokości 688 128,00 zł na projekt „Nowe polimerowe systemy sensoryczne typu Pressure Sensitive Paints do testów aerodynamicznych na potrzeby dokładnego prognozowania wpływu konstrukcji budowlanych na ryzyko występowania niekorzystnych zjawisk atmosferycznych oraz komfort wiatrowy przechodniów na terenach zurbanizowanych”. Jego realizację planuje we współpracy Laboratorium Inżynierii Wiatrowej WIL i Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK.

 

- Celem projektu jest dalszy rozwój technologii znakowanych luminescencyjnie, żelowych systemów typu Solvent Quenched Pressure Sensitive Paints (SQ-PSP) oraz przygotowanie jej do wdrożenia w obszarze testów aerodynamicznych tzw. budynków wysokościowych, ze względu na znaczący wpływ takich konstrukcji na występowanie niekorzystnych zjawisk atmosferycznych oraz komfort wiatrowy przechodniów w centrach dużych miast – mówi dr inż. Maciej Pilch. – Zagadnienia te obejmują więc przede wszystkim wpływ dużego zagęszczenia tzw. budynków wysokościowych na występowanie takich zjawisk jak smog, wiry powietrzne oraz gwałtowne zjawiska pogodowe na terenach silnie zurbanizowanych i w ich bezpośrednim sąsiedztwie.

 

Prace przewidziane w ramach projektu można podzielić na prace badawcze oraz rozwojowe. Te pierwsze obejmują optymalizację formulacji kompozycji fotoutwardzalnych, stosowanych do przygotowania systemów SQ-PSP oraz badania spektroskopowe, a także kalibrację ciśnieniową i temperaturową tych systemów w warunkach aerodynamicznych. Prace rozwojowe obejmą natomiast testy aplikacyjne opracowanych systemów SQ-PSP w tunelach aerodynamicznych, zarówno w postaci prostych testów kalibracyjnych, jak również zaawansowanych badań modelowego otoczenia aerodynamicznego konstrukcji budowlanych w dużych centrach miejskich. W celu ujednolicenia metodyki pomiarowej dla tuneli aerodynamicznych stosowanych na całym świecie testy aplikacyjne technologii SQ-PSP będą prowadzone w tunelach znajdujących się w różnych ośrodkach badawczych nm.in. w tunelu Laboratorium Inżynierii Wiatrowej Politechniki Krakowskiej oraz tunelu Katedry Inżynierii Lądowej, Chemicznej i Środowiska Uniwersytetu Genueńskiego (DICCA - University of Genoa Wind Tunnel). – W ramach prac rozwojowych zaplanowano również przygotowanie fotoutwardzalnych kompozycji SQ-PSP wraz z odpowiednim oprzyrządowaniem w formie realnego produktu, który można w łatwy sposób poddać komercjalizacji, co stanowić będzie preludium do wprowadzenia tej technologii na rynek – zapowiada naukowiec PK. 

 

Jak utwardzić materiał - szybko, tanio i z mniejszym wydatkiem energii?

 

Mgr inż. Filip Petko (Szkoła Doktorska PK, Ortyl Photo Lab na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej) na projekt „Innowacyjne inicjatory jodoniowe do utwardzania materiałów kompozytowych typu prepreg na drodze fotoindukowanej polimeryzacji frontalnej" dostał finansowanie w wys. 690 681,60 zł.  

 

– Fotopolimeryzacja frontalna to proces samoistnego utwardzania się żywicy po punktowym dostarczeniu energii w formie wiązki światła. Po zainicjowaniu reakcji materiał zaczyna utwardzać się na drodze samonapędzającej się reakcji termicznej, akcelerowanej przez ciepło zachodzącej reakcji – wyjaśnia doktorant PK, pracujący pod opieką naukową prof. Joanny Ortyl w zespole Ortyl Phtoto Lab.  – Proces ten charakteryzuje się wysoką energooszczędnością oraz niewielką pracochłonnością, a jego zastosowanie pozwoli nie tylko skrócić czas samego utwardzania materiałów z kilku godzin do zaledwie mniej niż 10 min, ale również zredukuje zapotrzebowanie energetyczne przynajmniej 20- krotnie. Opracowane wyniki zostaną wykorzystane do uzyskania rzeczywistego produktu w postaci epoksydowego kompozytu utwardzonego na drodze fotoinicjowanej polimeryzacji frontalnej do wykorzystania w różnych gałęziach przemysł. 

 

 

 

 

Po pierwszym, właśnie rozstrzygniętym naborze, będą kolejne konkursy Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w ramach programu Proof of Concept. Do 2029 rok na wsparcie naukowców w komercjalizacji ich odkryć przewidziano z niego ponad 102 mln zł. Naukowcy Politechniki w przygotowaniu wniosków grantowych mogą skorzystać z pomocy uczelnianych wyspecjalizowanych jednostek - Centrum Wsparcia Projektów oraz Centrum Transferu Technologii PK. Specjaliści z nich wsparli przygotowanie wniosków w pierwszym rozdaniu programu FNP.

« powrót